Ko e Potu Toputapu Fakalangi mo Hono Fakamaʻa • tonga • ~10 min
Talitali fiefia, kaungāmeʻa ʻofeina, ki ha toe taimi fakakoloa ʻi he Folofola ʻa e ʻOtuá! ʻI he ʻaho ní, ʻoku tau kamata ha fononga loloto, ʻo kumi ki he holi ʻa e ʻOtuá ke nofo ʻi he lotolotonga ʻo hono kakaí, ʻuluaki ʻi ha nofoʻanga fakamaama fakafakatātā, pea toki ʻi he moʻoni fakaʻofoʻofa mo fakaʻosi ʻo hono nofoʻanga fakalangi. Ko hono mahinoʻi ʻo e fale tapú, ʻo e fakamaamá mo e fakalangí, ʻoku mahuʻinga ki hono puke ʻo e palani taʻengata ʻo e fakamoʻui ʻa e ʻOtuá mo e ngāue hokohoko ʻa Kalaisí maʻatautolu. Tau fakaava hotau loto mo hotau ʻatamai ʻi heʻetau ʻuluaki ʻa e ngaahi moʻoni lāngilangiʻia ko ʻení.
Talu mei he kamataʻangá, naʻe holi ʻa e ʻOtuá ki ha feohi vāofi mo e faʻahinga ʻo e tangatá. Hili ʻene fakahaofi ʻa ʻIsileli mei ʻIsipité, naʻá Ne ʻoange kia Mōsese ha ngaahi fakahinohino pau ki hono langa ha potu toputapu ke nofoʻanga. Ko ʻení naʻe ʻikai ko ha faʻu ʻa e tangatá ka ko ha palani fakaʻOtua.
Pea tuku ke nau ngaohi ha fale tapu maʻaku; koeʻuhi ke u nofo ʻi honau lotolotongá.
Ekisoto 25:8-9
ʻO fakatatau ki he meʻa kotoa pē ʻoku ou fakahā kiate koé, ʻo fakatatau ki he fakatātā ʻo e tāpanekalé, pea mo e fakatātā ʻo hono ngaahi meʻa ngāue kotoa pē, ʻo pehē pē te mou ngāohi ia.
Fakakaukau ki he fakamamafa: "ʻo fakatatau ki he meʻa kotoa pē ʻoku ou fakahā kiate koé, ʻo fakatatau ki he fakatātā." Ko e fale tapu fakamaamá, pe tāpanekalé, naʻe ʻikai ko ha tēniti pē; naʻe fakatokangaʻi lelei ia ʻe he ʻOtuá pē. Ko e taupaá kotoa, ko e meʻa fale kotoa, ko e ngāue kotoa ko ha lēsoni makehe, ko ha fakatātā hāmai ʻo e ngaahi moʻoni fakalaumālie loloto fekauʻaki mo e angahalá, feilaulaú, mo e fakamoʻuí. Ko ha potu ia naʻe fakahā mai ai ʻa e ʻafioʻanga ʻo e ʻOtuá, ko ha potu feʻiloakiʻanga ʻi he vahaʻa ʻo e ʻOtua māʻoniʻoní mo hono kakai angahalá. Naʻe ngāue ʻa e kau taulaʻeikí ʻi he ʻaho kotoa pē, ʻo ʻatu ha ngaahi feilaulau naʻe fakahā ki muʻa ki ha feilaulau lahi ange, mo fakaʻosi.
Lolotonga ko e fale tapu fakamaamá naʻe lāngilangiʻia hono palani mo hono taumuʻá, ʻoku fakahā mai ʻe he Tohitapú naʻe ʻikai ko ia ʻa e moʻoni fakaʻosí. Naʻe hoko ia ko ha 'fakatātā' pe 'malumalu' ʻo ha meʻa lahi ange mo tuʻuloa ange.
Pea ko e meʻa ʻoku tau lea ki aí ko ʻeni ʻa hono kotoa: ʻOku tau maʻu ha taulaʻeiki lahi pehē, ʻa ia ʻoku nofo ʻi he nima toʻomataʻu ʻo e taloní ʻo e Lāngilangí ʻi he langí;
Hepelu 8:1-2
Ko ha faifekau ʻo e fale tapú, pea mo e tāpanekale moʻoní, ʻa ia naʻe fokotuʻu ʻe he ʻEikí, kae ʻikai ko e tangatá.
He ko ʻení, ʻoku fakahaaʻi mai ʻe he tohi Hepelú ha moʻoni mahuʻinga: ko hotau Taulaʻeiki Lahi, ko Sisu Kalaisi, ʻoku ne ngāue ʻi ha "tāpanekale moʻoni." ʻOku ʻikai ko ha langa fakamaama ʻeni naʻe ngaohi ʻe he nima ʻo e tangatá, ka ko ha taha naʻe fokotuʻu ʻe he ʻEikí pē. Ko e fale tapu fakamaamá, mo hono kau taulaʻeikí mo hono ngaahi ouau, ko ha founga fakataimi naʻe palani ke akoʻi ai ʻa e ngaahi tefitoʻi moʻoni fakalaumālie kae ʻoua kuo hoko mai ʻa e Mīsaia. Ko ha fakatātā ia, ko ha faʻahinga, ʻo e ngāue moʻoni mo tuʻuloa ʻe fakahoko ʻe Kalaisi.
He naʻe ʻikai hū ʻa Kalaisi ki he ngaahi potu toputapu naʻe ngaohi ʻe he nima, ʻa ia ko e fakatātā ia ʻo e moʻoní; ka ki he langí pē, ke ne hā mai he taimí ni ʻi he ʻao ʻo e ʻOtuá maʻatautolu:
Hepelu 9:24
ʻOku fakamaama lelei ʻe he veesi ko ʻení: ko e fale tapu fakamaamá ko ha "fakatātā pē ʻo e moʻoní." Naʻe ʻikai hū ʻa Kalaisi ki he tatau fakamaamá ka naʻá ne hū ki he moʻoní, ki he fale tapu fakalangí, ke ne ngāue maʻatautolu. Ko ʻene ngāué ʻoku ʻikai ko ha tatau; ko ia ʻa e moʻoni naʻe fakahā ki ai ʻa e ngaahi ngāue fakamaama kotoa pē.
Ko e liliu mei he fale tapu fakamaamá ki he fale tapu fakalangí ʻoku mahuʻinga ki hono mahinoʻi ʻo e ngāue hokohoko ʻa Kalaisi maʻatautolu he ʻaho ní. Naʻe ngāue ʻa e kau taulaʻeiki fakamaamá ʻi ha tatau; ʻoku ngāue ʻa Kalaisi ʻi he moʻoní.
He ko e taulaʻeiki lahi kotoa pē ʻoku fakanofo ke ne ʻatu ha ngaahi meʻaʻofa pea mo ha ngaahi feilaulau: ko ia ʻoku totonu ke maʻu ʻe he tangata ko ʻení ha meʻa ke ʻatu.
Hepelu 8:3-5
He kapau naʻe ʻi māmani ia, ʻe ʻikai te ne hoko ko ha taulaʻeiki, he ʻoku ʻi ai ʻa e kau taulaʻeiki ʻoku nau ʻatu ha ngaahi meʻaʻofa ʻo fakatatau ki he lao:
ʻA ia ʻoku nau ngāue ki he fakatātā mo e malumalu ʻo e ngaahi meʻa fakalangi, ʻo hangē ko ia naʻe fakatokangaʻi ʻe he ʻOtuá kia Mōsese ʻi heʻene teuteu ke ngaohi ʻa e tāpanekalé: he, ʻoku pehē ʻe he ʻEikí, Vakai, ke ke ngaohi ʻa e meʻa kotoa pē ʻo fakatatau ki he fakatātā naʻe fakahā kiate koe ʻi he moʻungá.
ʻOku fakamamafaʻi ʻe he ngaahi veesi ko ʻení ʻa e māʻolunga ange ʻo e lakanga fakataulaʻeiki ʻo Kalaisí mo hono fale tapú. Naʻe ʻatu ʻe he kau taulaʻeiki fakamaamá ha ngaahi feilaulau monumanu, ʻa ia naʻe ʻikai lava ke toʻo moʻoni ai ʻa e angahalá. Ko ʻenau ngāué ko ha "malumalu ʻo e ngaahi meʻa fakalangi." Ka ko Kalaisi, hili ʻene ʻatu ʻiate ia pē—ko e feilaulau haohaoa, ʻe taha pē, ʻo taʻengata—naʻá ne hāʻele hake ki he langí ke kamata ʻene ngāue ko hotau Taulaʻeiki Lahi ʻi he tāpanekale moʻoní. ʻOku ʻikai te ne ʻatu ha toto monumanu; ʻoku ne ʻatu hono toto haohaoa pē, ʻa ia ʻoku tuʻuloa hono mālohí.
ʻIkai foki ʻi he toto ʻo e kosi mo e fanga kiʻi pulu, ka ʻi hono toto pē naʻá ne hū ai ʻi he tuʻo taha pē ki he potu toputapú, ʻo ne maʻu ai ʻa e fakamoʻui taʻengata maʻatautolu.
Hepelu 9:12
Ko e hū ʻa Kalaisi ki he fale tapu fakalangí mo hono toto pē ʻoku fakaʻilongaʻi ai ʻene ngāue fakalelei kuo kakató ʻi he kolosí mo ʻene hūfanga hokohoko maʻatautolu. ʻOkú Ne ʻi ai, ʻi he nima toʻomataʻu ʻo e ʻOtuá, ʻo ne fakafofongaʻi hokohoko kitautolu mo ngāueʻaki ʻa e ngaahi lelei ʻo ʻene feilaulau kiate kinautolu ʻoku tui.
Hangē pē ko ia naʻe fiemaʻu ki he fale tapu fakamaamá ha fakamaʻa tuʻu maʻu ʻaki ʻa e toto ʻo e monumanú, naʻe pehē foki ʻa e fiemaʻu ke fakamaʻa ʻa e fale tapu fakalangí, ka ʻaki ha feilaulau māʻolunga ange.
Ko ia naʻe totonu ke fakamaʻa ʻa e ngaahi fakatātā ʻo e ngaahi meʻa ʻi he langí ʻaki ʻa e ngaahi meʻa ko ʻení; ka ko e ngaahi meʻa fakalangi pē ʻaki ʻa e ngaahi feilaulau lelei ange.
Hepelu 9:23-24
He naʻe ʻikai hū ʻa Kalaisi ki he ngaahi potu toputapu naʻe ngaohi ʻe he nima, ʻa ia ko e fakatātā ia ʻo e moʻoní; ka ki he langí pē, ke ne hā mai he taimí ni ʻi he ʻao ʻo e ʻOtuá maʻatautolu:
Ko e fale tapu fakamaamá, ko ha tatau, naʻe fakamaʻa ʻaki ʻa e toto monumanu, ko ha fakatātā ʻo e fakamaʻa ʻe hoko mai. Ka ki he "ngaahi meʻa fakalangi pē," naʻe fiemaʻu ha "feilaulau lelei ange"—ko e toto mahuʻinga ʻo Sisu Kalaisi. ʻOku fakamamafaʻi ʻe he ʻení ʻa e moʻoni loloto mo e māʻoniʻoni ʻo e fale tapu fakalangí, ʻa ia naʻe fiemaʻu ke fakamaʻa ʻaki ʻa e toto haohaoa, taʻehaangahala ʻo e ʻAlo ʻo e ʻOtuá. Ko e hāʻele hake ʻa Kalaisi ki he langí pē naʻe ʻikai ko ha liliu pē ʻo e feituʻu, ka ko ha liliu ki heʻene ngāue fakataulaʻeiki lahi ʻi he fale tapu moʻoni, fakaʻotua, ʻa ia ʻokú Ne hūfanga hokohoko ai pea ngāueʻaki ʻa e ngaahi lelei ʻo ʻene feilaulau fakaʻosi maʻa hono kakaí.
Ko e fale tapu fakamaamá ko ha lēsoni fakaʻOtua fakaʻofoʻofa naʻe fakahoko lelei ʻene taumuʻá, ʻo akoʻi ʻa ʻIsileli fekauʻaki mo e palani ʻo e fakamoʻui ʻa e ʻOtuá. Ka ko hono lāngilangi lahi tahá naʻe ʻi hono fakahā atu ʻo ia ki he moʻoni fakaʻofoʻofa ʻo e fale tapu fakalangí, ʻa ia ʻoku ngāue hokohoko ai ʻa Sisu Kalaisi, hotau Taulaʻeiki Lahi lahi, maʻatautolu. ʻOkú Ne ʻi ai, ʻikai ʻi ha malumalu, ka ʻi he nofoʻanga moʻoni ʻo e ʻOtuá, ʻo ne fakapapauʻi hotau fakamoʻuí pea teuteu ha potu maʻatautolu.